AI-geletterdheid en verantwoord gebruik van kunstmatige intelligentie (AI)

Versie: 2.0
Datum: juli 2026
Opgesteld door: Ed Eichhorn en Rob Borremans
Project: Binnenvaart Kennis

1. Doel

Deze richtlijn beschrijft hoe binnen de websites, digitale platforms en projecten die worden ontwikkeld, beheerd of onderhouden door Ed Eichhorn en Rob Borremans verantwoord wordt omgegaan met kunstmatige intelligentie (AI).

AI wordt ingezet als hulpmiddel om werkzaamheden efficiënter uit te voeren, de kwaliteit van content te verbeteren en processen te ondersteunen. Deze richtlijn draagt bij aan de AI-geletterdheid van gebruikers en sluit aan bij de verplichting uit Artikel 4 van de Europese AI Act, waarin organisaties worden verplicht ervoor te zorgen dat personen die AI gebruiken beschikken over voldoende kennis, passend bij hun werkzaamheden.

AI ondersteunt het werk van mensen, maar neemt nooit de eindverantwoordelijkheid over.

2. Toepassingsgebied

Deze richtlijn geldt voor alle websites, digitale platforms en overige projecten die worden ontwikkeld, beheerd of onderhouden door Ed Eichhorn en Rob Borremans.

De richtlijn is van toepassing op iedereen die namens deze projecten AI gebruikt, waaronder medewerkers, vrijwilligers, samenwerkingspartners en andere betrokkenen.

Nieuwe projecten vallen automatisch onder deze richtlijn, tenzij hiervoor een afzonderlijk AI-beleid is vastgesteld.

3. Wat is kunstmatige intelligentie?

Kunstmatige intelligentie (AI) is software die onder andere kan helpen bij:

het schrijven van teksten;
het verbeteren van bestaande teksten;
het samenvatten van informatie;
het vertalen van teksten;
het structureren van informatie;
het genereren van ideeën;
het analyseren van gegevens;
het ondersteunen van administratieve werkzaamheden.

AI is een hulpmiddel en geen bron van absolute waarheid.

AI kan fouten maken, informatie onvolledig weergeven, verouderde gegevens gebruiken of onjuiste conclusies trekken. Daarom blijft menselijke beoordeling altijd noodzakelijk.

4. Toegestane toepassingen

AI mag onder andere worden gebruikt voor:

het opstellen van conceptteksten;
het verbeteren van bestaande teksten;
het schrijven van handleidingen;
het maken van samenvattingen;
het structureren van informatie;
het vertalen van teksten;
brainstormsessies;
projectdocumentatie;
softwareontwikkeling;
educatieve content;
analyse van openbare informatie;
het ontwikkelen van formats, workflows en roadmaps.

5. Niet-toegestane toepassingen

AI wordt niet gebruikt voor:

juridische besluitvorming zonder menselijke beoordeling;
medische adviezen;
personeelsbeoordelingen;
beoordelingen van leerlingen, cursisten of sollicitanten;
automatische besluitvorming zonder menselijk toezicht;
discriminerende of onethische toepassingen;
verwerking van vertrouwelijke persoonsgegevens van derden;
verwerking van bedrijfsgevoelige informatie zonder toestemming.

6. Privacy en gegevensbescherming

Bij het gebruik van AI worden in beginsel geen persoonsgegevens of vertrouwelijke gegevens ingevoerd.

Daaronder vallen onder andere:

namen van derden;
adressen;
telefoonnummers;
e-mailadressen;
medische gegevens;
financiële gegevens;
identiteitsgegevens;
vertrouwelijke bedrijfsinformatie.

Wanneer voorbeelden nodig zijn, wordt gebruikgemaakt van geanonimiseerde of fictieve gegevens.

7. AI-systemen

Er wordt uitsluitend gebruikgemaakt van AI-systemen die geschikt worden geacht voor de betreffende werkzaamheden.

Voorbeelden hiervan zijn onder andere:

ChatGPT (OpenAI)
Microsoft Copilot
Claude (Anthropic)

Ook andere AI-systemen kunnen worden gebruikt, mits zij passend zijn voor het beoogde doel en verantwoord kunnen worden ingezet.

8. Menselijk toezicht

Alle informatie die met behulp van AI wordt opgesteld of bewerkt, wordt vóór publicatie of gebruik beoordeeld door een mens.

Daarbij wordt onder meer gecontroleerd op:

feitelijke juistheid;
volledigheid;
actualiteit;
begrijpelijkheid;
taalgebruik;
privacy;
passendheid binnen het project.

De eindverantwoordelijkheid voor alle gepubliceerde informatie ligt altijd bij de gebruiker en nooit bij het AI-systeem.

9. Herkennen van risico’s

Gebruikers zijn zich bewust van mogelijke beperkingen en risico’s van AI, waaronder:

feitelijke onjuistheden;
verzonnen informatie (hallucinaties);
bevooroordeelde uitkomsten (bias);
verouderde informatie;
foutieve interpretaties;
te stellige conclusies;
privacyrisico’s.

Bij twijfel wordt aanvullende controle uitgevoerd of wordt de AI-uitkomst niet gebruikt.

10. Transparantie

AI wordt gebruikt als hulpmiddel ter ondersteuning van menselijke werkzaamheden.

Wanneer AI een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan content, documentatie of andere publicaties, kan hierover open worden gecommuniceerd.

AI wordt nooit gebruikt om de herkomst van informatie bewust te verhullen of om bezoekers te misleiden.

11. Controle vóór publicatie

Voordat AI-gegenereerde of AI-ondersteunde informatie wordt gepubliceerd, wordt gecontroleerd of:

de feiten juist zijn;
de gebruikte bronnen betrouwbaar zijn;
geen persoonsgegevens zijn opgenomen;
de tekst begrijpelijk is;
de inhoud past binnen het doel van het project;
eventuele fouten zijn gecorrigeerd.

12. AI-geletterdheid

Iedere gebruiker van AI binnen de projecten beschikt over basiskennis van verantwoord AI-gebruik.

Daaronder wordt verstaan dat gebruikers:

begrijpen wat AI wel en niet kan;
weten dat AI fouten kan maken;
menselijke controle toepassen;
zorgvuldig omgaan met privacy;
AI uitsluitend gebruiken als hulpmiddel.

Nieuwe gebruikers ontvangen deze richtlijn voordat zij AI binnen een project gebruiken.

13. Beheer en actualisatie

Deze richtlijn wordt minimaal eenmaal per jaar beoordeeld en indien nodig aangepast aan:

wijzigingen in wet- en regelgeving;
technologische ontwikkelingen;
nieuwe AI-toepassingen;
gewijzigde werkwijzen.

14. Samenvatting

Binnen de websites en projecten die worden ontwikkeld, beheerd of onderhouden door Ed Eichhorn en Rob Borremans wordt AI uitsluitend gebruikt als ondersteunend hulpmiddel.

Daarbij gelden de volgende uitgangspunten:

AI ondersteunt, de mens beslist.
Persoonsgegevens worden zorgvuldig beschermd.
AI-uitkomsten worden gecontroleerd voordat zij worden gebruikt of gepubliceerd.
Gebruikers beschikken over passende basiskennis van AI.
AI wordt uitsluitend ingezet voor verantwoorde en passende toepassingen.
De organisatie evalueert haar AI-gebruik periodiek.

Deze richtlijn ondersteunt de invulling van de verplichting rond AI-geletterdheid zoals bedoeld in Artikel 4 van de Europese AI Act. De richtlijn wordt aangepast wanneer wijzigingen in wetgeving, technologie of werkwijzen daar aanleiding toe geven.