Nederland · Individuele vaarweggids
Afgedamde Maas
De verbinding tussen Bergsche Maas en Waal: Heusdensch Kanaal, Kromme Nolkering, de Maastak, Wilhelminasluis en Waaltak. Uitgewerkt met brugmaten, bediening en de invloed van twee verschillende rivierpeilen.
Waterstanden per plaats
De nieuwste metingen worden opgehaald…
Meetpunten en meettijdstippen
Alleen gecontroleerde meetpunten worden getoond. Een waterstand is geen vaargeuldiepte of vrije brughoogte. Boven en beneden een stuw of sluis kan het peil verschillen.
| Plaats / meetpunt | Waterstand | Gemeten op |
|---|---|---|
| Dalem · Waal · Regionaal aan de Waalzijde | Laden… | — |
| Heesbeen · Bergsche Maas · Aanloop via de Bergsche Maas | Laden… | — |
Zoek in de tabellen of spring via de inhoudsopgave naar bediening, VHF, brughoogten en waterstanden. Jaarroosters zijn uitklapbaar per object.
Een verbinding tussen twee riviersystemen
De Afgedamde Maas vormt de historische Maasloop tussen de omgeving van Heusden en Woudrichem. De route van circa 17 km omvat de verbinding via het Heusdensch Kanaal, de Maastak en de Waaltak. De Wilhelminasluis bij Andel scheidt twee watergebieden. De noordelijke zijde staat in verbinding met de Waal; de zuidelijke zijde sluit via Heusdensch Kanaal en Kromme Nol aan op de Bergsche Maas. Daardoor is één waterstand voor de hele route onvoldoende.
Rijkswaterstaat noemt voor de vaarweg een breedte van ongeveer 70–160 m en een bodemligging tot circa NAP −3,30 m. Dat laatste is een hoogte van de bodem ten opzichte van een referentievlak, geen gegarandeerde 3,30 m water onder het schip. De bruikbare diepte hangt af van de actuele waterstand, geul, sluisdrempels en plaatselijke beperkingen.
Voor vertrek: sluis, rivierpeil en bestemming
- Kies de richting en het beginpunt: Waal/Woudrichem of Bergsche Maas/Heusden. Houd aanloop en eigenlijke kanaalroute apart.
- Controleer lengte, breedte, diepgang en kruiphoogte tegen de Wilhelminasluis en beide brugpassages.
- Controleer de actuele status van de Kromme Nolkering; een waterkering kan vanwege hoogwater sluiten.
- Lees het zomer- of winterrooster van de Wilhelminasluis en neem de gewenste brugopening mee.
- Controleer Waal- en Maasberichten afzonderlijk. De twee regionale metingen in het logo zijn niet de twee lokale sluispeilen.
- Spreek een toegestane wacht- of eindligplaats af en reserveer tijd voor een uitgestelde schutting.
De route van zuid naar noord
Heusdensch Kanaal en Kromme Nol
Vanaf de Bergsche Maas loopt de toegang via het Heusdensch Kanaal. In het VIN-kilometerstelsel staat de Kromme Nolkering rond km 0,49 en de vaste brug rond km 0,54. De kering is een afzonderlijk waterstaatkundig object; de aanwezigheid van een hoge brug betekent niet dat de kering altijd vrij is voor passage.
Maastak langs Aalburg en Veen
De zuidelijke tak heeft een andere relatie met het rivierpeil dan de Waaltak. Let op haventoegangen, aanlegplaatsen en recreatievaart. Houd bij een ontmoeting rekening met het hele schip, niet alleen met de ruimte ter hoogte van de stuurhut.
Wilhelminasluis bij Andel
De sluis ligt rond VIN-km 12,6. De brug over het bovenhoofd is een aparte passage rond km 12,52. Meld zowel de schutwens als een benodigde brugopening. De volgorde van sluis en brug hangt van de vaarrichting en de toegewezen bediening af.
Waaltak en Woudrichem
Na de sluis volgt het noordelijke water richting de monding bij Woudrichem, rond km 17,3. Bereid het invoegen op de grote rivier tijdig voor. Op de Waal zijn stroming, afstanden en de snelheid van grote schepen anders dan in het beschutte sluisvak.
Bestemmingen en aansluitingen
| Gebied | Aansluiting / functie | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Heusden / Bergsche Maas | Zuidelijke rivieraanloop | Rivierberichten, kering en brug onafhankelijk controleren |
| Aalburg / Veen | Oever- en havenbestemmingen aan de Maastak | Toegangsdiepte en toestemming van de gekozen bestemming |
| Andel | Wilhelminasluis, brug en wachtgebied | Niet afmeren waar de schutvolgorde of brugbediening wordt gehinderd |
| Woudrichem | Noordelijke monding naar de Waal | Rivierverkeer en stroming vóór het uitvaren beoordelen |
Sluiscomplexen: kolken, deuren en bronmaten
Kolklengte, schutlengte en deurwijdte hebben een verschillende betekenis. De grootste kolkmaat is geen toelating voor een schip van diezelfde maat. Let op afgeronde voorhavens, deurstand, voorschriften en eventueel samen schutten. De onderstaande waarden zijn afzonderlijke FIS-bronvelden; opvallende verschillen worden niet stilzwijgend gelijkgetrokken.
| Kolk | VIN-km | Kolklengte m | Schutlengte eb / bron m | Schutlengte vloed m | Kolkbreedte m | Deurwijdte m | Bijzonderheid |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Sluiskolk Wilhelminasluis Andel | 12,6 | 110 | 110 | Niet vermeld | 19 | 12,5 | Roldeuren. |
Bron: RWS FIS — sluiskolken ↗. De labels eb/vloed zijn de veldnamen van het register, ook bij kanaalsluizen. Niet elk object heeft een getijafhankelijke bediening. Drempelvelden zonder eenduidig meegeleverd verticaal referentievlak zijn hier niet als actuele waterdiepte overgenomen.
Wilhelminasluis: groene kolk en wisselende vervallen
De Wilhelminasluis is een bijzondere groene sluis met een kolklengte van ongeveer 110 m. De ruimere kolkbreedte is niet gelijk aan de doorvaart door de deuren; de FIS-registratie noemt een deurwijdte van 12,5 m. Controleer de actuele toegelaten scheepsmaat en de bruikbare schutlengte bij de bediening. Het type oevers en de vorm van de kolk vragen aandacht bij vastmaken en langszij liggen.
Rijkswaterstaat vermeldt een schutbeperking wanneer het waterstandsverschil tussen Maas- en Waalzijde 1,80 m of meer bedraagt. Dat verschil betreft de relevante waterstanden bij het sluiscomplex. Trek de waarden van Dalem en Heesbeen in het logo niet van elkaar af om te besluiten dat de sluis kan schutten: deze stations liggen elders en zijn geen lokaal vervalmeetpaar.
De sluis stamt uit de periode waarin de Maas werd verlegd en van de Waal werd gescheiden. Die waterstaatkundige functie is nog steeds merkbaar: bij afwijkende rivierstanden gaat de bescherming tegen water vóór het normale vaarschema.
Wilhelminasluis en brug: normaal bedienpatroon
Het gewone patroon uit het RWS-bedienboek is maandag–vrijdag 06.00–22.00, zaterdag 07.00–19.00. Van 1 april tot en met 31 oktober is er op zondag en de in de bron genoemde feestdagen bediening 10.00–19.00; in de winter is de zondag in het basisrooster gesloten. Voor feestdagen en 24/31 december gelden afzonderlijke regels. Open hieronder het volledige rooster voor de exacte datum.
Wilhelminasluis Andel en de brug: VHF 22, telefoon 088 797 4139. Spreek de sluis bij naam aan. Geef vaarrichting en scheepsgegevens door en meld een noodzakelijke brugopening. Een oproep is pas een afspraak na bevestiging.
Contacttabel: VHF en telefoonnummers per object
Bevestigde brongegevens per object. “Niet vermeld” betekent dat in het gebruikte bedienboek geen bruikbaar gegeven staat; het is geen uitspraak dat een object geen marifoon heeft. Bron: RWS-bedienboek oktober 2026, aangevuld met de provinciale kalender voor Fryslân.
| Object | VIN-route / km | VHF | Telefoon / afroep |
|---|---|---|---|
| Brug over bovenhoofd Wilhelminasluis Andel | 120 / 12.5 | 22 | 088-7974139 |
| Wilhelminasluis Andel | 120 / 12.6 | 22 | 088-7974139 |
Volledige bronroosters per sluis en beweegbare brug
Deze roosters komen uit de officiële uitgave Bedieningstijden sluizen en bruggen, oktober 2026 (FIS-peildatum 15 oktober). Open een object voor de afzonderlijke perioden, weekdagen en uitzonderingen. “Gesloten” betekent geen bediening; “op afroep” vereist een aanvraag. Een gepubliceerd basisrooster heft een tijdelijke stremming niet op. fstd = feestdagen; ma–vr = maandag tot en met vrijdag. Feestdagregels gaan vóór het gewone weekrooster. Een periode november–maart loopt over de jaarwisseling.
Brug over bovenhoofd Wilhelminasluis Andel · km 12.5 · 27 roosterregels
Bron: RWS-bedienboek, PDF-pagina 598 ↗; vervolgpagina’s kunnen deel uitmaken van dit object.
| Periode | Dagen | Bediening | Voorwaarde / uitzondering |
|---|---|---|---|
| 01 januari t/m 01 januari | ma t/m vr/fstd | 06:00–22:00 | |
| 01 januari t/m 01 januari | za | 07:00–19:00 | |
| 01 januari t/m 01 januari | zo | Gesloten | Geen bediening |
| 02 januari t/m 02 januari | dagelijks | 06:00–22:00 | |
| 03 januari t/m 31 maart | ma t/m vr/fstd | 06:00–22:00 | |
| 03 januari t/m 31 maart | za | 07:00–19:00 | |
| 03 januari t/m 31 maart | zo | Gesloten | Geen bediening |
| 01 april t/m 26 april | ma t/m vr | 06:00–22:00 | |
| 01 april t/m 26 april | za | 07:00–19:00 | |
| 01 april t/m 26 april | zo/fstd | 10:00–19:00 | |
| 27 april t/m 04 mei | ma t/m vr/fstd | 06:00–22:00 | |
| 27 april t/m 04 mei | za | 07:00–19:00 | |
| 27 april t/m 04 mei | zo | 10:00–19:00 | |
| 05 mei t/m 31 oktober | ma t/m vr | 06:00–22:00 | |
| 05 mei t/m 31 oktober | za | 07:00–19:00 | |
| 05 mei t/m 31 oktober | zo/fstd | 10:00–19:00 | |
| 01 november t/m 23 december | ma t/m vr/fstd | 06:00–22:00 | |
| 01 november t/m 23 december | za | 07:00–19:00 | |
| 01 november t/m 23 december | zo | Gesloten | Geen bediening |
| 24 december t/m 24 december | dagelijks | 06:00–20:00 | |
| 25 december t/m 25 december | ma t/m vr/fstd | 06:00–22:00 | |
| 25 december t/m 25 december | za | 07:00–19:00 | |
| 25 december t/m 25 december | zo | Gesloten | Geen bediening |
| 26 december t/m 30 december | ma t/m vr | 06:00–22:00 | |
| 26 december t/m 30 december | za/fstd | 07:00–19:00 | |
| 26 december t/m 30 december | zo | Gesloten | Geen bediening |
| 31 december t/m 31 december | dagelijks | 06:00–20:00 |
Aanvullende bronnotities: Schutbeperking bij een verschil in waterstanden tussen Maas en Waal van 1,80m. Voor pleziervaartuigen met een eenvoudig strijkbare mast wordt de brug niet bediend, indien de mast niet gestreken kan worden, melden op tel. 088-7974139.
Wilhelminasluis Andel · km 12.6 · 27 roosterregels
Bron: RWS-bedienboek, PDF-pagina 599 ↗; vervolgpagina’s kunnen deel uitmaken van dit object.
| Periode | Dagen | Bediening | Voorwaarde / uitzondering |
|---|---|---|---|
| 01 januari t/m 01 januari | ma t/m vr/fstd | 06:00–22:00 | |
| 01 januari t/m 01 januari | za | 07:00–19:00 | |
| 01 januari t/m 01 januari | zo | Gesloten | Geen bediening |
| 02 januari t/m 02 januari | dagelijks | 06:00–22:00 | |
| 03 januari t/m 31 maart | ma t/m vr/fstd | 06:00–22:00 | |
| 03 januari t/m 31 maart | za | 07:00–19:00 | |
| 03 januari t/m 31 maart | zo | Gesloten | Geen bediening |
| 01 april t/m 26 april | ma t/m vr | 06:00–22:00 | |
| 01 april t/m 26 april | za | 07:00–19:00 | |
| 01 april t/m 26 april | zo/fstd | 10:00–19:00 | |
| 27 april t/m 04 mei | ma t/m vr/fstd | 06:00–22:00 | |
| 27 april t/m 04 mei | za | 07:00–19:00 | |
| 27 april t/m 04 mei | zo | 10:00–19:00 | |
| 05 mei t/m 31 oktober | ma t/m vr | 06:00–22:00 | |
| 05 mei t/m 31 oktober | za | 07:00–19:00 | |
| 05 mei t/m 31 oktober | zo/fstd | 10:00–19:00 | |
| 01 november t/m 23 december | ma t/m vr/fstd | 06:00–22:00 | |
| 01 november t/m 23 december | za | 07:00–19:00 | |
| 01 november t/m 23 december | zo | Gesloten | Geen bediening |
| 24 december t/m 24 december | dagelijks | 06:00–20:00 | |
| 25 december t/m 25 december | ma t/m vr/fstd | 06:00–22:00 | |
| 25 december t/m 25 december | za | 07:00–19:00 | |
| 25 december t/m 25 december | zo | Gesloten | Geen bediening |
| 26 december t/m 30 december | ma t/m vr | 06:00–22:00 | |
| 26 december t/m 30 december | za/fstd | 07:00–19:00 | |
| 26 december t/m 30 december | zo | Gesloten | Geen bediening |
| 31 december t/m 31 december | dagelijks | 06:00–20:00 |
Aanvullende bronnotities: Schutbeperking bij een verschil in waterstanden tussen Maas en Waal van 1,80m. Voor pleziervaartuigen met een eenvoudig strijkbare mast wordt de brug niet bediend, indien de mast niet gestreken kan worden, melden op tel. 088-7974139.
Brugregister: openingen, breedten en doorvaarthoogten
Hieronder staan 2 geregistreerde brugopeningen bij 2 brugobjecten in de geselecteerde FIS-routevakken. Een brug met een vaste en beweegbare opening heeft twee regels. De gegevens komen uit de RWS-objectregistratie, geraadpleegd op 25 oktober 2026; het zijn bronmaten en geen gegarandeerde passagevoorwaarden. Het kilometerstelsel hoort bij de genoemde VIN-route en begint bij een aansluitend kanaaldeel soms opnieuw.
Hoogte lezen: “vrije hoogte dicht” en “vrije hoogte open” zijn de afzonderlijk geregistreerde FIS-doorvaarthoogten bij het bronreferentiepeil. “Constructiehoogte” is het geregistreerde absolute hoogteveld; dit mag niet rechtstreeks als vrije ruimte boven het actuele water worden gebruikt. Alleen als lokaal peil, referentievlak, opening en meetpunt overeenkomen, kan een hoogteberekening worden gemaakt. Bij twijfel bepaalt het objectbord of de bedienaar de actuele passage. Lege bronvelden zijn weergegeven als “Niet vermeld”.
| Brug / opening | VIN-km | Type | Breedte m | Vrije hoogte dicht m | Vrije hoogte open m | Constructiehoogte m (bron) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| (vast) brug de Kromme Nol Wijk en Aalburg ↗ | 0,536 | Vast | 50 | 9,5 | Niet vermeld | 11,39 |
| (beweegbaar) brug over bovenhoofd Wilhelminasluis Andel ↗ | 12,52 | Klap | 12,85 | 5,03 | Niet vermeld | 7,45 |
Bron: RWS FIS — doorvaartopeningen ↗ en Vaarwegen in Nederland, oktober 2026 ↗. Registerwaarden zijn afgerond noch opgehoogd voor een gunstiger passage. Een niet vermelde open hoogte betekent niet automatisch onbeperkte doorvaarthoogte.
Actuele waterstanden aan beide aanlopen
Het logo toont Dalem aan de Waal en Heesbeen aan de Bergsche Maas. Dit zijn regionale aanloopmetingen. Er is in deze gids geen recente, gecontroleerde RWS-meetreeks voor beide lokale zijden van de Wilhelminasluis gekoppeld. Historische Andelse meetreeksen worden daarom niet als actuele waterstanden getoond.
De twee waarden helpen het rivierbeeld te volgen, maar voorspellen niet zelfstandig de waterdiepte in de haven, de actuele brughoogte of het verval in Andel. Controleer de tijd bij iedere meting. Vraag voor een kritische schutting naar de actuele sluispeilen en beperkingen bij de bediening.
Brughoogten en Kromme Nolkering
De vaste brug bij Kromme Nol heeft in FIS een geregistreerde vrije hoogte van 9,50 m bij het bronreferentiepeil; het afzonderlijke absolute hoogteveld is 11,39 m. Dat zijn twee verschillende grootheden. De brug over het bovenhoofd van de Wilhelminasluis heeft een geregistreerde gesloten vrije hoogte van 5,03 m en een absolute hoogte van 7,45 m. Bij veranderend water kunnen actuele vrije hoogten afwijken.
De doorvaart van de Kromme Nolkering is in FIS 50 m breed. De bron bevat ook hoogtevelden van het keringobject; die worden hier niet gebruikt als brughoogte. Voor een openstaande kering, een bewegend keermiddel en de vaste verkeersbrug gelden verschillende situaties. Volg de actuele seinen en scheepvaartberichten.
Diepgang en bodemvrijheid
Maak de berekening per routevak. Een lage Waalstand kan de noordelijke aanloop en sluisdrempel beperken, terwijl een hogere stand juist vrije brughoogte wegneemt. De Maastak hoeft op hetzelfde moment niet dezelfde verandering te volgen. Een diepgang die in een breed rivierdeel past, kan bij een drempel of haventoegang alsnog te groot zijn.
De technische tabel toont daarom geen onbevestigde actuele drempeldiepte. Gebruik recente peilingen, de beheerder en de voor jouw schip geldende regels. Bij weinig bodemvrijheid kan snelheid de resterende marge verder verkleinen. Houd ruimte voor squat, golfslag en een passage met een tegenligger.
Rivierovergangen, ontmoeten en recreatievaart
Een riviermonding vraagt een andere voorbereiding dan een kanaalbocht. Bekijk het verkeersbeeld ruim voor het uitvaren bij Woudrichem of de Bergsche Maas. Houd rekening met afstromen tijdens de manoeuvre en met schepen die door hun lengte of diepgang minder uitwijkruimte hebben. Vertrouw niet alleen op een AIS-scherm; combineer zicht, marifoon, seinen en de actuele vaarregels.
In het beschutte water kunnen beroepsvaart, jachten en kleine vaartuigen dicht bij elkaar komen. Maak je bedoeling vroeg duidelijk, verminder hinderlijke golfslag en ga niet in de sluisaanloop liggen om een telefoongesprek af te ronden. Doorvaren door een brug of kering mag pas wanneer de passage is vrijgegeven.
Wachtplaatsen en overnachten
Wacht op de aangewezen plaats voor jouw categorie en vaarrichting. Houd voldoende afstand tot het sluis- en brughoofd en laat ruimte voor uitvarende schepen. Een wachtsteiger kan tijdelijk nodig zijn voor het schutproces; overnachten is alleen mogelijk waar de beheerder en bebording dat toestaan.
Bij Aalburg, Veen, Andel, Woudrichem en Heusden verschillen aanlegmogelijkheden, voorzieningen en beheerders. Bevestig de exacte haveningang, diepte, maximale scheepsmaat, ligduur en beschikbaarheid vóór aankomst. Een vermelding van een plaats in deze gids is geen bevestiging dat een groot schip daar vrij kan overnachten.
Drie situaties die de planning veranderen
De brug past volgens een oude tabel net
Vergelijk eerst referentiepeil en actuele lokale waterstand. De regionale stand van Dalem is geen directe correctie voor de brug bij Kromme Nol. Bij kleine marges: actuele doorvaarthoogte laten bevestigen.
Zondag in de winter
Een begaanbare rivieraanloop betekent niet dat de Wilhelminasluis regulier bediend wordt. Controleer de datumregel en vraag een afwijkende mogelijkheid vóór vertrek na.
Hoogwater aan één rivierzijde
Vraag de actuele status van de sluis én de Kromme Nolkering op. Een berekend verschil tussen twee regionale logo-metingen bewijst niet dat de lokale schutgrens onderschreden wordt.
Reisduur: jouw afstand, tempo en wachttijd
Deze rekentool schat alleen de vaartijd en jouw ingevoerde reserves. Afstand is de werkelijk gekozen route, inclusief aanlopen wanneer je die wilt meerekenen. Brug- en sluiswachttijd wordt niet voorspeld. Gebruik km/u ten opzichte van de grond; op rivieraanlopen kunnen stroom en omstandigheden de reisduur veranderen.
Laatste reischeck
- Controleer actuele scheepvaartberichten voor jouw reisdag en vaarrichting via Vaarweginformatie ↗.
- Controleer de concrete maatcombinatie, vergunning en eventuele ontheffing per traject.
- Controleer lokale waterstand, benodigde vrije hoogte en de eigen bodemvrijheid.
- Bevestig afroepbediening en bijzondere passagevoorwaarden vóór vertrek.
- Neem de exacte bestemming, toegestane ligplaats en een tijdreserve op.
Officiële bronnen en actualiteit
Redactioneel gecontroleerd: 25 oktober 2026. Technische landelijke uitgaven: oktober 2026, FIS-peildatum 15 oktober 2026. Objectregistraties geraadpleegd op 25 oktober. Watermetingen hebben een eigen actuele meettijd en worden afzonderlijk opgehaald. Statische roosters, nieuws en contactgegevens veranderen niet automatisch mee met de waterdata.
- RWS: Vaarwegen in Nederland, oktober 2026 ↗
- RWS: Bedieningstijden sluizen en bruggen, oktober 2026 ↗
- Actuele berichten, objectinformatie en routecontrole ↗
- RWS Waterinfo: waterstanden en meetlocaties ↗
- RWS: Afgedamde Maas ↗
- RWS: Wilhelminasluis en schutbeperking ↗
De tabellen combineren de genoemde officiële bronnen en houden ontbrekende velden en bronverschillen zichtbaar. De gids is een uitgebreide voorbereiding; de actuele bebording, seinen, berichten en aanwijzingen van de bevoegde beheerder bepalen de passage. Er worden geen gemeten diepten, havenvoorzieningen of VHF-kanalen ingevuld op basis van alleen een vermoeden.
