Kennis, Nieuws

Scheepvaartverkeers begeleiding

Nederland heeft drukke zeeën en vaarwegen. Onze Noordzee is zelfs één van de drukste zeeën ter wereld. Daarom is het belangrijk dat het scheepvaartverkeer goed begeleid wordt en dat de veiligheid goed op orde is. Rijkswaterstaat zet verschillende middelen in om de veiligheid zoveel mogelijk te garanderen. Zo onderhouden verkeersleiders in de verkeersposten contact met de schippers en assisteren hen op drukke vaarpunten.

Voor een vlotte en veilige reis maakt de beroepsvaart gebruik van radarsystemen. Lichtboeien, bakens en tonnen markeren vaarroutes, -geulen en gevaarlijke locaties. Deze markeringen zijn herkenbaar aan hun kleur, vorm en opschrift. Rijkswaterstaat zorgt voor de plaatsing en het onderhoud van deze markeringen. Het gaat om achthonderd lichtboeien, drieduizend tonnen en bakens en driehonderd lichten. Lichten in havens en op oevers zorgen ervoor dat schepen op een veilige manier rivieren en havens kunnen naderen.

Niet alleen in Nederland vinden we het belangrijk om veilig te varen. Zo is een veilige en efficiënte binnenvaart erg belangrijk voor het transport in Europa. Daarvoor is een goede samenwerking tussen de Europese landen onmisbaar.Om die samenwerking te verbeteren ontwikkelt de Europese Unie een gezamenlijk informatienetwerk: River Information Services (RIS).
Met RIS kan binnen heel Europa op een gestandaardiseerde manier informatie worden uitgewisseld over en met schepen, bijvoorbeeld over hun lading en hun route.

Meld, volg en informatiesystemen

Er zijn verschillende meld, volg en informatiesystemen:

• ​CBS Lobith (Centraal bureau voor de statistieken);

• ​IVS Next (​Informatie- en Volgsysteem voor de Scheepvaart);

• ​BICS (Binnenvaart Informatie en Communicatie systeem);

• AIS (​Automatic Identification System);

• FIS (Fairway information services) Informatieservice.

• ​RIS (River Information services) Informatieservice.

CBS Lobith

Aan de grens staat een bord met VHF 19 en onderbord “Meldplicht” CBS Lobith. Het Centraal Bureau Statistieken houdt de in een uitgaande goederenstromen bij. Voor tal van zaken als het aanduiden van belangen voor de scheepvaart en instant houden van de vaarwegen ontlenen beleidsmakers hun gegevens o.a. aan de statistische gegevens van het CBS. Het is daarom dat de NIET in artikel 12.1 van het RPR genoemde schepen in op en afvaart een meldplicht hebben op marifoonkanaal 19.

Schepen die WEL in het RPR 12.1 staan zijn:

**

• ​schip dat goederen vervoert waarop het ADN van toepassing is;

• ​Tankschepen, met uitzondering van bunkerschepen en bilgeboten zoals gedefinieerd onder 1.2.1 van het reglement dat als bijlage bij het ADN is gevoegd;

• ​schip dat containers vervoert;

• ​schip met een lengte van meer dan 110 m;

• ​hotelschip;

• ​zeeschip;

• ​schip dat een LNG-installatie aan boord heeft;

• ​bijzonder transport als bedoeld in artikel 1.21.

Grenspassage: alle doelgroep schepen** op VHF 64, andere schepen moeten de passage melden bij het CBS lobith, VHF 19 vanuit verkeerspost Nijmegen.

IVS Next

Het Informatie- en Volgsysteem voor de Scheepvaart (IVS Next) is bestemd voor alle schepen die gebruikmaken van de Nederlandse hoofdvaarwegen, maar richt zich met name op de binnenvaart. Door middel van het systeem registreert een schipper zijn scheeps- en ladingsgegevens eenmalig. Na aanmelding bij een IVS-post blijven de relevante gegevens langs de hele vaarroute beschikbaar.

Doorstroming:

De gegevens van een schip hoeven niet telkens opnieuw te worden doorgegeven. Dit systeem verbindt sluizen, verkeersposten en enkele bruggen op de meeste Nederlandse vaarwegen en dat bevordert een snelle gang van zaken bij sluizen, bruggen en verkeersposten. Hierdoor kunnen schippers op schema varen en hun lading op tijd afleveren.

Gegevens:

Alle informatie die met IVS Next wordt verzameld geeft een duidelijk beeld van de totale scheepvaart op de hoofdvaarwegen in bepaalde periodes. De informatie uit IVS Next is niet alleen belangrijk voor Rijkswaterstaat maar ook voor regionale waterbeheerders en havens. Met de gegevens uit het systeem kunnen zij beter adviseren over transport op het water.

Vertrouwelijk:

IVS Next is niet beschikbaar voor anderen zoals belastinginspecteurs of controleurs van vaartijden of bemanningsregelingen. Hulpverleners krijgen de gegevens alleen in geval van nood. Rijkswaterstaat heeft regels vastgesteld om de vertrouwelijke behandeling van gegevens te garanderen.

Voor vaarwegbeheerders is het belangrijk dat schippers zich melden bij de eerste IVS Nextpost die zij op hun route tegenkomen. Op die manier kan Rijkswaterstaat het verkeer op de Nederlandse hoofdvaarwegen goed monitoren.
In sommige gevallen zijn schippers wettelijk verplicht zich aan te melden bij een IVS Next post. Hieronder kunt u nagaan of uw schip of lading onder deze wettelijke verplichting valt. Dit is belangrijk, omdat het de manier van aanmelden beïnvloedt.

Wettelijk verplicht aanmelden:
In onderstaande gevallen bent u wettelijk verplicht uw schip en lading aan te melden bij de eerste IVS Nextpost:

Als u op de Nederlandse (hoofd) vaarwegen vaart en uw schip of transport valt onder de bepalingen van artikel 2 van de regeling communicatie en afmetingen Rijksbinnenwateren. Vaart u op een Nederlandse vaarweg waar het Rijnvaartpolitiereglement van kracht is, vindt u deze bepalingen in artikel 12.01 van het desbetreffende reglement.

In deze voorschriften treft u niet alleen aan wanneer u meldplichtig bent, maar ook welke gegevens gemeld dienen te worden.

Elektronische meldplicht:

In een aantal gevallen bent u zelfs verplicht de gegevens op elektronische wijze te melden. Vanaf 1 januari 2010 geldt deze verplichting al voor schepen welke één of meer containers vervoeren. Op 1 december van 2018 geldt de verplichting om elektronisch aan te melden ook voor alle tankschepen (ongeacht of het schip leeg of geladen is).
In de nabije toekomst zullen steeds meer categorieën van schepen of soorten vervoer onder de elektronische meldplicht gaan vallen. Rijkswaterstaat biedt hiervoor de gratis software van BICS (Binnenvaart Informatie- en Communicatie Systeem) aan. Voor alle overige schepen wordt het vrijwillig gebruik van BICS gestimuleerd.

Aanmelden met BICS

BICS brengt veel voordelen met zich mee:

● BICS is strikt vertrouwelijk.

● BICS is snel en betrouwbaar. U vult gemakkelijk gestandaardiseerde lijsten in.

● Met BICS voldoet u aan de elektronische meldplicht voor containervervoer.

● BICS verzorgt automatisch de opgaven voor de economische statistieken aan het CBS. U hoeft zelf niet meer maandelijks deze gegevens te verstrekken.

● In BICS is het BAS-programma (Berekening en Analyse van de Seinvoering, de kegels) geïntegreerd. Met één druk op de knop weet u of uw (gevaarlijke) lading over water mag worden vervoerd en welke seinvoering daarbij hoort.

Overige meldingen:

In sommige gevallen treden er tijdens uw reis veranderingen op. In zulke gevallen is het verstandig dit door te geven bij de eerstvolgende IVS-post. In de volgende gevallen is het nuttig (soms zelfs verplicht) om informatie door te geven: 

● Als u uw reis voor meer dan twee uur onderbreekt. Anders reizen uw gegevens automatisch, maar onterecht, door naar de volgende IVS-post.

● Als u na een onderbreking weer verder vaart meldt u dit aan dezelfde post waar u uw onderbreking aan door heeft gegeven. Als u zich namelijk niet opnieuw aanmeldt, maar wel heeft afgemeld, ‘reizen’ uw gegevens niet meer met u mee naar de volgende post.

● Als uw gegevens onderweg wijzigen, zoals route, lading of het aantal opvarenden.

● Als u uw plaats van bestemming bereikt, hoeft u zich overigens niet af te melden.

Doorgeven:

De gegevens kunnen op verschillende manieren worden doorgegeven. In veel gevallen wordt de marifoon gebruikt, maar het gebruik van BICS neemt de laatste jaren enorm toe. De schippers die BICS vrijwillig gebruiken zijn daarmee al voorbereid op de toekomst.

BICS:

Elektronisch melden van reis en lading​: In binnen- en buitenland melden schippers reis- en ladinginformatie aan de vaarwegbeheerders. Vaak gaat dit per marifoon. Het Binnenvaart Informatie- en Communicatie Systeem -​BICS​- maakt elektronisch melden mogelijk. Langs strikt beveiligde elektronische verbindingen wisselen schepen en vaarwegbeheerders informatie uit.

Schepen die moeten voldoen aan de ​elektronische meldplicht​** kunnen BICS hiervoor gebruiken. Anderen kunnen vrijwillig elektronisch melden.

**

• ​schip dat goederen vervoert waarop het ADN van toepassing is;

• ​Tankschepen, met uitzondering van bunkerschepen en bilgeboten zoals gedefinieerd onder 1.2.1 van het reglement dat als bijlage bij het ADN is gevoegd;

• ​schip dat containers vervoert;

• ​schip met een lengte van meer dan 110 m;

• ​hotelschip; • ​zeeschip;

• ​schip dat een LNG-installatie aan boord heeft;

• ​bijzonder transport als bedoeld in artikel 1.21. Schippers kennen BICS als de software op hun pc waarmee ze “BICS-berichten” versturen. Ze doen dit omdat elektronisch melden het verstrekken van gegevens sneller en betrouwbaarder maakt. Bovendien verloopt dit strikt vertrouwelijk. Zakelijke en privacygevoelige informatie is volledig afgeschermd. De marifoonkanalen zijn daardoor weer beschikbaar voor louter nautisch- en veiligheidsverkeer. BICS bestaat sinds 1996 en is ontwikkeld om te voorzien in de behoefte om snel, eenvoudig en veilig gegevens uit te wisselen tussen schepen en vaarwegbeheerders.

BICS staat ook voor dé ​Europese standaard​ in elektronisch melden. Van Rotterdam tot aan de Zwarte Zee is BICS bruikbaar voor het aanmelden van reis-, lading- en andere gegevens, afhankelijk van wat een vaarwegbeheerder verlangt. BICS is daarom dus ook meertalig!

Waar geldt de elektronische meldplicht?

De verplichting voor de eerdergenoemde schepen om reis- en ladinggegevens elektronisch aan te leveren geldt o.a. op de Rijn en op alle wateren waar het BPR (​Binnenvaartpolitiereglement​, o.a. artikel 9.07) van toepassing is​.

Wat houdt de meldplicht in?

De melding moet verstuurd worden voordat het schip vertrekt of voordat het één van de eerder genoemde riviergedeelten invaart. Daarnaast dient er bij elke wijziging in reis- en ladinggegevens een nieuwe elektronische melding te worden verstuurd.

AIS
Automatic Identification System (AIS) is een systeem dat de veiligheid verhoogt van de scheepvaart. Het doel van AIS is om een goede communicatie tussen schippers onderling en die tussen schippers en verkeersposten mogelijk te maken.

AIS is een snelle, nauwkeurige en praktische manier van informatie-uitwisseling. Schepen zijn over een afstand van minimaal 5 km zichtbaar, zodat tijdig geanticipeerd kan worden op de ontmoeting met andere schepen (en deze veilig gepasseerd kunnen worden). Dit is vooral belangrijk voor de bochtige trajecten en kruisingen van vaarwegen waar het vaak lastig is andere schepen op tijd te zien. Een schipper kan daardoor zelfstandiger plannen en beslissingen nemen en de beheerder van de vaarweg kan zijn werk efficiënter uitvoeren.

AIS-apparaten zenden automatisch met regelmatige tussenpozen radiogolven uit. Dat gebeurt via een VHF-zender die in het apparaat is ingebouwd. Die radiogolven bevatten informatie zoals positie, snelheid en op de reis betrekking hebbende scheepsgegevens. AIS-apparaten ontvangen automatisch alle informatie die door andere AIS-apparaten op andere schepen en aan de wal binnen het zendbereik worden uitgezonden.

Voor de volgende schepen geldt de verplichting tot uitrusting met Inland AIS niet:

• schepen van duwstellen en gekoppelde samenstellen, met uitzondering van het schip dat hoofdzakelijk voor de voortstuwing zorgt,

• kleine schepen*, met uitzondering van: – schepen van de politie die met een radarapparaat zijn uitgerust, en – schepen die van een certificaat overeenkomstig het Reglement Onderzoek schepen op de Rijn (ROSR) of van een krachtens dit reglement als gelijkwaardig erkend certificaat zijn voorzien,

• duwbakken zonder eigen mechanische aandrijving,

• drijvende werktuigen zonder eigen mechanische middelen tot voortbeweging.

De uitrustings- en gebruiksverplichting voor Inland AIS-apparatuur is in artikel 4.07 van het Rijnvaartpolitiereglement (RPR) uitgebreid en duidelijk beschreven.

FIS

Rijkswaterstaat heeft het initiatief genomen om samen met andere vaarwegbeheerders (provincies, waterschappen, havenbedrijven) alle vaarweginformatie onder te brengen in één systeem. Dat systeem heet Fairway Information Services, kortweg FIS. De informatie uit FIS wordt toegankelijk gemaakt via de website Vaarweginformatie. Alle data is hier op één plek gebundeld en snel toegankelijk.
U vindt via ​de website Vaarweginformatie​ onder meer de volgende informatie:

● berichten aan de scheepvaart;

● gegevens zoals bedieningstijden en afmetingen van bruggen en sluizen en diepgang van vaarwegen;

● waterstanden, afvoeren en doorvaarthoogten;

● seizoensinformatie zoals ijskaarten en zwemwaterberichten;

● elektronische vaarkaarten.

Tevens vindt u op deze website vindt u actuele informatie over de beschikbaarheid van de vaarweg. Bijvoorbeeld over wijzigingen in bedieningstijden van bruggen en sluizen, stremmingen, werkzaamheden en wijzigingen van betonningen en reglementen.

De informatie bestrijkt nagenoeg alle Nederlandse vaarwegen. Als extra dienst vindt u hier ook informatie over doorgang beperkende hinder op de belangrijkste vaarwegen in Duitsland, Oostenrijk, Frankrijk, België en Zwitserland.

RIS

River Information Services:

Een veilige en efficiënte binnenvaart is erg belangrijk voor het transport in Europa. Daarvoor is een goede samenwerking tussen de Europese landen onmisbaar. Om die samenwerking te verbeteren ontwikkelt de Europese Unie een gezamenlijk informatienetwerk: River Information Services.Met River Information Services (RIS) kan binnen heel Europa op een gestandaardiseerde manier informatie worden uitgewisseld over en met schepen, bijvoorbeeld over hun lading en hun route. Een schipper hoeft zich nog maar 1 keer elektronisch aan te melden, aan het begin van zijn reis. Schippers en verladers kunnen efficiënter werken en Rijkswaterstaat zal de scheepvaart beter kunnen begeleiden.
RIS is een verzameling diensten. Het initiatief komt van de Europese Unie. In Nederland zal Rijkswaterstaat een aantal diensten aanbieden. Met RIS gaat het om het delen van informatie. Daarom zullen ondernemers, schippers, vaarwegbeheerder en andere overheden met elkaar aan die diensten moeten werken. Dankzij de richtlijnen van de EU zijn de diensten van RIS straks in heel Europa te gebruiken.

De diensten van RIS:

● Vaarweginformatie;

● Verkeersinformatie;

● Verkeersmanagement;

● Calamiteitenbestrijding;

● Informatie voor vervoerslogistiek;

● Statistieken;

● Afhandeling van vaarwegheffingen en havengelden.

In ontwikkeling:

De diensten zijn nog in ontwikkeling. Het is dan ook nog niet duidelijk welke apparatuur er voor nodig is of op welke manier de informatie uiteindelijk aangeboden wordt​.

Bronnen: De websites van ccr, rijkswaterstaat, vaarweginformatie, BICS

Download hieronder het bestand Scheepvaartverkeersbegeleiding Nederland: